Bạn có đang nằm đó không, mắt nhắm mà đầu vẫn chạy? Tiếng quạt vẫn quay. Ánh đèn ngoài cửa sổ vẫn hắt vào một vệt vàng nhạt trên trần nhà. Mọi thứ yên lặng lắm. Nhưng bên trong bạn thì không yên chút nào. Mình biết cảm giác đó. Mình ngồi đây với bạn một lúc nhé. Không cần làm gì hết. Chỉ cần nghe thôi.
Có những đêm mà mình không hiểu tại sao đầu lại bắt đầu làm việc đúng lúc cơ thể cần nghỉ nhất. Ban ngày thì bận, chạy từ việc này sang việc kia, không có thời gian mà nghĩ. Nhưng tới khi nằm xuống, kéo chăn lên, tắt đèn — thì nó bắt đầu. Cái đầu đó nó lôi ra đủ thứ. Cái câu nói hồi sáng mình nói với đồng nghiệp, không biết người ta có hiểu nhầm không. Cái tin nhắn gửi đi mà chưa thấy trả lời. Cái quyết định tuần trước, không biết có đúng không. Rồi tự nhiên nhảy sang chuyện năm ngoái. Rồi nhảy sang chuyện hồi còn nhỏ. Không ai gọi nó đến, nhưng nó cứ tự nhiên mà đến.
Mình từng cố chặn nó lại. Kiểu như tự bảo bản thân: thôi, đừng nghĩ nữa. Ngủ đi. Mai còn có việc. Nhưng mà càng bảo đừng nghĩ thì lại càng nghĩ. Giống như khi ai đó bảo bạn đừng nghĩ tới con voi hồng — thì cái đầu tiên bạn thấy là con voi hồng. Cái đầu óc này nó không nghe lệnh kiểu đó. Nó có cách hoạt động riêng của nó. Và đêm khuya thì hình như là giờ cao điểm của nó.
Mình nhớ có một đêm, mình nằm và nghe tiếng tủ lạnh chạy ro ro từ trong bếp. Tiếng đó bình thường lắm, ngày nào cũng có, nhưng đêm đó mình nghe thấy rõ mồn một. Và trong lúc nghe tiếng tủ lạnh đó, mình đang nghĩ về một người bạn cũ — người mà mình đã không nói chuyện cả năm rồi. Không có lý do cụ thể nào để nghĩ tới người đó vào lúc đó. Nhưng mà đầu óc nó cứ kéo ra. Kéo ra cái hình ảnh hồi hai đứa ngồi uống trà sữa trước cổng trường. Kéo ra cái lần cãi nhau nhỏ mà sau đó không ai chịu nói trước. Rồi tự hỏi bây giờ người đó đang làm gì. Có ổn không. Có nhớ mình không. Mình có nên nhắn tin không. Rồi lại tự hỏi nhắn thì nói gì. Rồi lại thấy kỳ quá. Rồi thôi. Rồi lại nghĩ tiếp.
Bạn có từng như vậy không? Đầu óc nó cứ kéo người này, kéo chuyện kia, kéo cả những thứ tưởng đã quên rồi. Và bạn nằm đó, một mình, không biết phải làm gì với tất cả những thứ đó.
Mình muốn nói một điều thật nhỏ thôi. Không phải lời khuyên đâu. Chỉ là điều mình nhận ra sau nhiều đêm như vậy. Cái đầu óc đó — cái hay nghĩ, hay lo, hay kéo chuyện cũ ra — nó không phải kẻ thù của bạn đâu. Nó chỉ đang làm cái việc mà nó nghĩ là giúp bạn thôi. Nó sợ bạn bỏ sót thứ gì đó quan trọng. Nó sợ bạn phạm sai lầm. Nó cố giữ hết mọi thứ lại vì nó nghĩ bạn cần. Tội nghiệp nó thật ra.
Có những đêm mà mình thấy cô đơn theo một kiểu rất lạ. Không phải cô đơn vì không có ai bên cạnh. Mà cô đơn vì cảm giác chỉ có mình mình đang thức. Nhìn qua cửa sổ thì đường phố vắng, đèn vàng soi xuống mặt nhựa ướt. Thi thoảng có một chiếc xe máy chạy qua, tiếng động cơ nhỏ dần rồi mất. Và mình nằm đó nghĩ: người kia đang đi đâu vào lúc này nhỉ. Người kia có đang lo lắng gì không. Hay người kia đang yên bình hơn mình nhiều.
Cái đêm đó mình cũng đang nghĩ về tiền. Chuyện tiền bạc nó hay chui vào đầu lúc khuya lắm. Ban ngày thì còn bận mà tránh. Nhưng đêm thì nó ngồi ngay đó. Mình tính đi tính lại xem tháng này có đủ không. Rồi tháng sau. Rồi cuối năm. Rồi tự nhiên nhảy sang năm sau. Rồi năm năm nữa. Rồi hoảng. Rồi tự bảo thôi đừng nghĩ xa vậy. Nhưng đầu không chịu dừng. Nó cứ chạy. Như cái máy không có nút tắt.
Mình đã thử nhiều thứ lắm. Đếm hơi thở. Đọc sách. Bật podcast lên nghe cho buồn ngủ. Có đêm thì được, có đêm thì không. Có đêm mình dậy pha một ly nước ấm, ngồi trong bếp tối, không bật đèn, chỉ ngồi trong cái tối đó một lúc. Nghe tiếng tủ lạnh, nghe tiếng gió ngoài ban công. Không cố làm gì hết. Chỉ ngồi. Và lạ thay, đôi khi cái đầu óc nó lại dịu xuống một chút trong những lúc như vậy. Không phải vì mình đã giải quyết được gì. Mà chỉ vì mình thôi không cố chiến đấu với nó nữa.
Bạn biết cái cảm giác ngồi với một người bạn thân mà không cần nói gì không? Chỉ ngồi cạnh nhau thôi, mỗi người nhìn một hướng, nhưng không thấy cô đơn. Mình nghĩ đôi khi mình cần ngồi với cái đầu óc của mình theo kiểu đó. Không cần giải thích nó tại sao đang nghĩ. Không cần bắt nó dừng lại. Chỉ cần thừa nhận là ừ, mày đang nghĩ nhiều đó, tao biết rồi.
Có một kiểu nghĩ ban đêm mà mình thấy nặng hơn những kiểu khác. Đó là khi mình bắt đầu nghĩ về những thứ mình đã làm mà mình không hài lòng. Không phải lỗi lầm lớn. Chỉ là những thứ nhỏ. Cái lúc mình nói giọng hơi nặng với mẹ vì đang bực. Cái lúc mình hứa với bạn rồi không làm được. Cái lúc mình im lặng khi lẽ ra nên lên tiếng. Những thứ đó ban ngày thì mình hay bỏ qua, không để ý. Nhưng đêm thì chúng nó tìm về.
Và lúc đó thì mình hay tự trách bản thân. Kiểu như ngồi xét xử chính mình trong một cái tòa án không có ai khác. Chỉ có mình làm thẩm phán và cũng làm bị cáo. Cái đầu óc nó đọc bản cáo trạng dài lắm. Và mình nằm đó nghe, không cãi được, không bào chữa được, chỉ thấy nặng.
Mình không biết bạn có giống mình không. Nhưng nếu có thì mình muốn nói rằng cái tòa án đó — nó không công bằng đâu. Nó xét xử ban đêm, lúc bạn mệt nhất, lúc không có ai bên cạnh, lúc mọi thứ đều trông tối hơn thực tế. Phán quyết của nó không đáng tin hoàn toàn. Sáng ra nhìn lại, nhiều thứ sẽ khác. Không phải vì chúng biến mất. Mà vì ánh sáng ban ngày nó cho bạn thấy rõ hơn.
Mình nhớ một đêm mùa mưa. Mưa to lắm, tiếng mưa đập vào mái tôn nghe ầm ầm. Mình không ngủ được, nằm nghe mưa và bắt đầu nghĩ về một quyết định mình vừa đưa ra mấy ngày trước. Quyết định đó là từ chối một cơ hội mà nhiều người nói là tốt. Mình có lý do của mình, nhưng đêm đó thì mình không chắc nữa. Đầu cứ hỏi: mình có đúng không. Nếu sai thì sao. Nếu sau này tiếc thì sao. Rồi bắt đầu tưởng tượng ra nhiều tình huống. Tình huống này thì sẽ như thế này. Tình huống kia thì sẽ như thế kia. Cái đầu nó dựng lên cả một bộ phim dài với đủ loại kết thúc.
Và mình nằm đó xem bộ phim đó một mình. Giữa tiếng mưa. Mệt lắm. Nhưng không ngủ được.
Sáng hôm sau thức dậy, mình pha cà phê. Mùi cà phê bay lên, ấm áp lạ. Mình ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, trời sau mưa còn hơi mờ. Và cái quyết định hôm qua đó — mình vẫn không biết nó có đúng không. Nhưng mình không hoảng như đêm qua nữa. Không phải vì mình đã nghĩ ra câu trả lời. Mà chỉ vì ban ngày nó nhẹ hơn. Cà phê nóng nó nhẹ hơn. Ánh sáng buổi sáng nó nhẹ hơn.
Mình nghĩ đó là điều mình muốn gửi đến bạn đêm nay. Không phải là bảo bạn đừng nghĩ. Không phải là bảo bạn mọi thứ sẽ ổn. Mình không biết mọi thứ có ổn không. Và mình cũng không nghĩ việc bảo ai đó đừng lo là có ích gì.
Mà chỉ là — những gì đầu óc bạn đang kéo ra lúc này, chúng nó to hơn thực tế một chút. Không phải vì bạn yếu. Mà vì đêm khuya nó làm vậy với tất cả mọi người. Ánh đèn vàng ngoài cửa sổ, tiếng quạt chạy đều đều, không gian yên tĩnh — tất cả những thứ đó tạo ra một buồng vang riêng. Và trong cái buồng vang đó, mọi thứ đều nghe to hơn, nặng hơn, đáng sợ hơn.
Bạn không điên. Bạn không bất thường. Bạn chỉ đang là một người đang sống — với đủ thứ lo lắng, đủ thứ chưa giải quyết được, đủ thứ chưa nói ra được. Và đêm nay những thứ đó nó chọn lúc này để nổi lên.
Có thể bạn không cần giải quyết tất cả chúng tối nay. Có thể chỉ cần để chúng ở đó một lúc, không cần chiến đấu, không cần xua đuổi. Giống như khách đến nhà không mời mà đến — thôi thì cứ để họ ngồi một góc, không cần tiếp đãi, nhưng cũng không cần đẩy ra ngoài.
Và nếu đêm nay bạn không ngủ được vì đầu óc không chịu yên, mình mong bạn biết rằng bạn không phải người duy nhất đang như vậy. Đêm nay, ở rất nhiều căn phòng khác nhau, cũng có những người đang nằm nghe tiếng quạt, nhìn trần nhà, và đầu óc cũng đang chạy như bạn. Không ai nói với ai. Nhưng cùng thức.
Nếu bạn đang nằm đó và cảm thấy mệt vì nghĩ quá nhiều — mình hiểu. Không cần giải thích thêm. Mình chỉ muốn bạn biết là được phép mệt. Được phép không có câu trả lời tối nay. Được phép cứ nằm đó với tất cả những thứ đang lộn xộn trong đầu mà không phải xử lý hết ngay bây giờ.
Mình mong bạn ngủ được một chút. Dù chỉ một chút thôi. Và sáng mai khi mùi cà phê bay lên, mọi thứ sẽ nhẹ hơn một chút so với đêm nay.
