Đêm định mệnh ấy, tôi ôm một bọc đồ, run rẩy đợi ở lối đi nhỏ phía sau nhà. Tiếng bước chân khẽ khàng vang lên. Một bàn tay nhỏ đưa ra từ khe tường, đặt vào tay tôi một gói thuốc nhỏ. Giọng nói thì thào của một người phụ nữ trẻ vọng ra: “Cô ấy… trông giống cô đến lạ.” Tim tôi đập thình thịch. Tôi biết mình đã thành công. Tôi nhận gói thuốc, không dám nhìn thẳng vào ánh mắt của Tiểu Bảo – đứa trẻ đang gọi tôi là mẹ từ phía bên kia bức tường. Tôi chỉ vội vã dặn dò: “Ở yên đó, mẹ sẽ quay lại đón con.” Lời nói dối ấy nghẹn lại trong cổ họng. Tôi quay mặt đi, lòng đau nhói.
Dân làng mở tiệc lớn ăn mừng. Bảo bị nhốt, tin rằng lời nguyền đã được hóa giải. Không khí náo nhiệt, mùi rượu thịt nồng nặc. Tôi lặng lẽ len lỏi ra bể nước chung. Bàn tay thét hết gói thuốc độc màu trắng đục xuống làn nước trong veo. Tôi nhìn nó tan ra, biến mất, không dấu vết. Rồi tôi về nhà, ngồi chờ. Tiếng ồn ào dần tắt, thay vào đó là những tiếng động lạ, tiếng vật đổ, rồi… im bặt. Một sự tĩnh lặng chết chóc bao trùm. Tôi bước ra, nhìn những cái xác nằm ngổn ngang trong ánh trăng mờ ảo. Trong lòng không có niềm vui, chỉ có sự mệt mỏi tột cùng và một cảm giác trống rỗng mênh mông. Tôi gọi điện cho cảnh sát.
Trong phòng giam, tôi khai hết mọi chuyện. Tội của tôi, rõ ràng, không thể tha thứ. Khi viên cảnh sát thông báo đã tìm được cha mẹ ruột của Tiểu Bảo và rằng con bé vẫn muốn gặp tôi, tim tôi thắt lại. Tôi đồng ý gặp nó, chỉ để nói một câu duy nhất: “Mẹ không phải mẹ ruột của con.” Nhìn ánh mắt ngỡ ngàng, tan vỡ của con bé, tôi quay đi thật nhanh, như thể đang chạy trốn khỏi chính mình. Tôi từ chối gặp chị gái mình – Minh Dương – người đã sống trong gác xép suốt bao năm tháng. Tôi không đủ can đảm. Tôi chỉ nhờ quản giáo chuyển lời cho chị.
Ngày thi hành án, bầu trời trong xanh, nắng vàng rực rỡ. Trong khoảnh khắc cuối cùng, tôi nhắm mắt lại, dường như thấy bóng dáng bà ngoại mỉm cười với tôi từ một nơi rất xa. Có lẽ, cuối cùng tôi cũng đã giữ được lời hứa với bà.
***
Từ khi có trí nhớ, thế giới của tôi, Minh Triều, chỉ là căn gác xép cao vút, đầy mùi sách cũ và thảo dược khô. Mẹ tôi dạy tôi chữ, dạy tôi y thuật. Qua những trang sách vàng ố, tôi biết đến một thế giới rộng lớn ngoài kia, với sông dài, biển rộng, với những con người và cuộc sống mà tôi chỉ có thể tưởng tượng. Khao khát được bước ra ngoài lớn dần theo năm tháng, đến một ngày, tôi không kìm nén được nữa. Tôi nắm tay mẹ, cầu xin. Mẹ tôi ôm chặt lấy tôi. Thân thể bà gầy guộc run lên. Những giọt nước mắt nóng hổi rơi xuống vai tôi. Bà lặp đi lặp lại lời xin lỗi, nhưng không giải thích vì sao. Nỗi thất vọng và bí ẩn khiến tôi dần thu mình lại.
Sức khỏe mẹ tôi sa sút nhanh chóng. Một đêm, bà gọi tôi đến, giọng yếu ớt nhưng rõ ràng, kể cho tôi nghe câu chuyện về gia tộc chúng tôi, về sự phản bội và cái chết của cha cùôi, về lời nguyền độc địa bà đã thốt lên trong tuyệt vọng trước những kẻ giết chồng con mình. Bà kể về kho lương thực khổng lồ dưới tầng hầm, về mảnh đất trên nóc gác để trồng thuốc, về kế hoạch trốn thoát bất thành. Giọng bà đầy phẫn uất và đau thương, nhưng cũng có một sự bình thản kỳ lạ khi nhắc đến số lương thực đủ dùng cho năm mươi năm. “Cha con định tặng lại cho họ nếu chúng ta đi được,” bà thì thào. Kết cục thật mỉa mai. Sau khi dặn dò, nguyện vọng cuối cùng của tôi là được hỏa táng, tro rải theo gió, bà nhắm mắt. Căn phòng chìm vào một sự tĩnh lặng đau đớn.
Tôi thực hiện di nguyện của mẹ bên chiếc giếng nhỏ trong sân. Khói bay lên, xuyêở của gác xép, loan báo cho thế giới bên ngoài biết rằng vẫn còn sự sống trong nơi tù đày này. Cũng từ đó, những bé gái bắt đầu được đưa vào. Đầu tiên là Minh Dương. Tôi ngây thơ nghĩ đây là một sự cứu rỗi. Cho đến khi những đứa trẻ lớn lên và yêu cầu được đưa ra ngoài. Tôi nhìn thấy sự sợ hãi trong mắt những đứa trẻ ấy. Tôi cho chúng uống thuốc tạm thời mất tiếng, rồi nói dối rằng chúng đã chết, đồng thời yêu cầu thêm lương thực. Tần suất đưa trẻ vào giảm dần. Tôi tưởng mình sẽ sống và chết trong sự yên tĩnh giả tạo này.
Cho đến một ngày, tiếng đá lăn ở cửa chính vang lên. Tôi cấm Minh Dương đi theo, một mình bước đến nơi ấy, lòng đầy quyết tâm gánh chịu mọi hiểm nguy. Nhưng người bước vào lại là một đứa trẻ – Lý Tiểu Bảo. Con bé mang theo thông điệp từ người mẹ bên ngoài và một chiếc khăn lụa quen thuộc. Hy vọng tưởng chừng đã tắt, bỗng bùng lên mãnh liệt. Khi mẹ của Tiểu Bảo – Tống Tư Niệm – tìm đến xin thuốc độc, tôi do dự. Việc để Tiểu Bảo mang thuốc lên là một phép thử. Và cô ấy đã vượt qua. Cô không chỉ muốn cứu con mình. Ánh mắt cô khi nhìn Minh Dương – người có gương mặt giống cô đến lạ – đã nói lên tất cả. Chúng tôi quyết định đặt niềm tin cuối cùng vào cô.
Rồi một ngày, tiếng còi cảnh sát vang lên chói tai, phá tan sự tĩnh lặng u ám của ngôi làng. Cánh cửa gác xép cuối cùng cũng mở ra. Ánh sáng mặt trời tràn vào, chói lóa đến mức tôi phải nheo mắt lại. Thế giới bên ngoài thay đổi nhiều quá, khiến tôi choáng ngợp. Tôi kể lại câu chuyện của mình cho những người mặc đồng phục. Họ nói Tống Tư Niệm đã nhận hết tội. Tôi im lặng. Có những sự thật không cần phải nói ra.
Tôi được đưa đến viện dưỡng lão. Minh Dương thường xuyên đến thăm, chăm sóc tôi. Tôi đưa cho cô ấy chiếc vòng tay bằng ngọc của mẹ và cầu xin cô một lần nữa: hãy hỏa táng tôi và mang theo một ít tro cốt của tôi, của Tống Tư Niệm, trong tâm trí, đi đến những miền đất mới. Cô ấy gật đầu, nước mắt lấp lánh: “Cháu sẽ đeo chiếc vòng này, mang theo mong ước của dì, của mẹ cháu, và của… cô ấy, đi thật nhiều nơi.” Tôi mỉm cười, lần đầu tiên sau nhiều năm, cảm thấy một sự thanh thản nhẹ nhàng. Cuối cùng, những oan hồn cũng được siêu thoát, và những ước mơ bị giam cầm sẽ được đôi cánh của thế hệ sau mang đi, bay xa.