"Mẹ đã dặn lần rồi, phải ở trong nhà mà."
Nước mắt tôi ứa ra, nghẹn ứ trong cổ họng. Tôi cố nén tiếng nấc, mím chặt môi nhưng vẫn không ngăn được giọng nói run rẩy đầy tủi hờn.
"Con… con muốn thấy em bé. Em gái của con."
"Bao giờ con mới được gặp em ấy, mẹ ơi?"
Mẹ tôi không trả lời. Bà chỉ nhẹ nhàng bế tôi lên, một tay ôm chặt, tay kia vỗ nhẹ vào lưng tôi. Hơi ấm từ cơ thể mẹ tỏa ra, quen thuộc mà sao hôm nay tôi cảm thấy có chút gì đó xa lạ. Trên đường về, trong hơi thở đều đều và nhịp tim ấm áp của mẹ, tôi dần chìm vào trạng thái nửa thức nửa ngủ. Lúc mơ màng nhất, tôi như nghe thấy tiếng thì thầm rất nhẹ, tựa như một lời tự nhủ đầy ám ảnh của mẹ.
"Sắp thôi… sắp thôi rồi…"
Giọng mẹ trầm xuống, lặp lại lần nữa như một câu thần chú. "Sắp thôi rồi."
Những ngày sau đó, mẹ tôi bận rộn khác thường. Không khí trong làng trở nên ngột ngạt và căng thẳng bởi một sự kiện hi hữu: có đến gần hai mươi phụ nữ cùng lúc sắp đến ngửa nhụy. Để tiện cho việc chăm sóc và giúp đỡ, trưởng làng đã ra quyết định đưa tất cả các sản phụ về tập trung tại một gian phòng cũ kỹ, vốn dùng để phơi và chế biến thuốc nam, nằm ngay sát bên cạnh chiếc gác xép mà tôi bị cấm không được đến gần.
Nhiều bô lão trong làng lắc đầu bất mãn. Họ thì thầm với nhau về những điều không lành. Nhưng chẳng còn sự lựa chọn nào khác. Giữa lúc này, cả làng chỉ còn mỗi mẹ tôi là người am tường nghề bà mụ, biết cách đón những bé bỏng chào đời. Gánh nặng ấy đè lên đôi vai gầy của mẹ, khiến những bước chân bà thêm phần vội vã và đôi mắt thâm quầng vì thiếu ngủ.
Mùi máu trên người mẹ tôi hôm ấy nồng đến mức tôi tưởng như mình đang ngâm mình trong một cái ao sắc đỏ. Mùi ấy bám vào từng sợi vải áo, len lỏi trong không khí, khiến hơi thở tôi nghẹn lại. Mẹ bế tôi thật chặt, bước đi vội vã qua đám đông đang rì rầm như ong vỡ tổ. Tôi nép vào vai mẹ, nhìn về phía căn phòng thuốc cũ kỹ, nơi cánh cửa vừa đóng sập lại sau lưng ông trưởng làng và mấy vị bô lão. Khuôn mặt ông ta xám ngoét như tro tàn, một màu xám của điềm gở và tuyệt vọng.
Trong lòng tôi bỗng dâng lên một nỗi sợ mơ hồ. Cảnh tượng này. Nó gợi nhớ đến một buổi chiều mưa lất phất vài hôm trước, khi mẹ tôi trở về từ nhà ông Quý với khuôn mặt tái nhợt và đôi bầy. Lúc ấy, trên người mẹ cũng phảng phất mùi này, dù nhẹ hơn. Tôi chưa bao giờ thấy những đứa trẻ sơ sinh mà các cô ấy sinh ra. Họ cứ vào phòng thuốc rộng thênh thang ấy, rồi vài ngày sau lại trở về nhà mình, thân hình gầy guộc hơn, đôi mắt trống rỗng hơn, và không bao giờ mang theo một tiếng khóc trẻ con nào. Căn phòng thuốc như một con quái vật thầm lặng nuốt chửng những tiếng oe oe đầu đời.
Tiếng hét “Báo ứng rồi!” của lão già kia vẫn còn đang chấn động trong không gian, dù ông ta đã nằm bất động dưới đất. Thân hình ông co giật lên một cái thật gấp, như một con cá bị vứt lên bờ, rồi im bặt. Đó là cha của ông Quý. Còn người phụ nữ trong phòng thuốc lúc này chính là con dâu của ông ta. Mối liên hệ chằng chịt ấy khiến không khí càng thêm ngột ngạt. Tiếng quát “Im lặng!” của trưởng làng nghe thật chói tai và đầy sự gượng ép, như một nắm tay cố bịt miệng một cơn cuồng phong đang hình thành.
Mẹ tôi đẩy cửa vào nhà, hơi thở vẫn gấp gáp. Bà đặt tôi xuống chiếc giường tre, đôi tay lạnh ngắt vẫn run nhẹ khi vuốt ve mái tóc tôi. Cửa sổ đóng chặt, nhưng mùi máu từ trên áo mẹ dường như đã lấp đầy căn buồng nhỏ. Tôi nhìn mẹ, trong lòng chất chứa hàng vạn câu hỏi nhưng cổ họng lại nghẹn đặc không thốt nên lời. Mẹ tôi tránh ánh mắt của tôi. Bà quay đi, nhóm lại bếp lửa đã tàn. Những ngón tay khéo léo giờ đây vụng về một cách lạ thường. Ngọn lửa bùng lên, chiếu sáng khuôn mặt mệt mỏi và đầy lo âu của mẹ, đồng thời cũng phả vào không gian một thứ hơi ấm chống chọi lại cái lạnh từ trong tâm can đang tỏa ra.
Tôi nhớ lại khoảnh khắc tiếng khóc trẻ con vang lên trong phòng thuốc. Đó là một âm yếu ớt nhưng rõ ràng và chân thực nhất trong suốt thời gian tôi ở đó. Nó khiến trái tim tôi như bị ai bóp nghẹt lại vì một niềm hy vọng kỳ lạ. Thế rồi, âm thanh ấy bị cắt đứt một cách đột ngột, phũ phàng, như một sợi chỉ mỏng manh vừa được kéo lên đã đứt lìa. Sự im lặng lập tức ập xuống, còn đáng sợ hơn gấp bội. Chính trong khoảng lặng chết chóc ấy, tiếng hét của lão già mới vang lên, như một lời tuyên án.
Đêm đó, tôi nằm bên cạnh mẹ mà không thể chợp mắt. Hơi thở của mẹ nặng nề và đứt quãng. Tôi nghe thấy từ phía xa xa, nơi phòng thuốc bỏ hoang, có những tiếng bước chân đi lại nhộn nhịp suốt đêm, lẫn với tiếng thì thầm trầm trầm không rõ lời. Những âm thanh ấy như những con rắn lạnh lẽo bò vào tận giấc mơ, khiến tôi nhiều lần giật mình tỉnh giấc. Mùi máu trên người mẹ, dù đã phai đi phần nào, vẫn ám ảnh khứu giác non nớt của tôi. Nó không chỉ là mùi của sự sống mới chào đời, mà còn vị của một kết thúc thê lương và những bí mật đen tối mà cả làng này đang cố gắng chôn vùi.
Mùi hương ngọt ngào của mật ong và quế từ chiếc bánh mới ra lò vẫn còn phảng phất trong không khí, thế nhưng một mùi vị khác, lạnh lẽo và đắng ngắt, đã len lỏi vào tận gian bếp ấm áp. Tôi ngửa mặt lên, hai hàng lông mày khẽ chụm lại. Mùi ấy tựa như khói thuốc súng từ một trận hỏa hoạn xa xôi, hay là hơi thở của đất đai vào một ngày đông giá rét. Nó không thuộc về nơi này. Tôìn mẹ, ánh mắt dò hỏi.
Mẹ tôi ngồi đó, bên bếp lò, nhưng tâm trí bà dường như đã phiêu du đến một phương trời nào khác. Đôi mắt bà nhìn xa xăm, xuyên qua bức tường gỗ, hướng về một quá khứ mà tôi không thể nào với tới. Những nếp nhăn khẽ nheo lại ở đuôi mắt, không phải vì nụ cười, mà vì một nỗi niềm chìm đắm quá sâu. Bàn tay bà vô thức xoa nhẹ lên vai tôi, nhưng động tác ấy thiếu đi sự chú tâm thường ngày. Có một câu chuyện, một quyết định, hay một lời tiên tri đen tối nào đó đang quần thảo trong tâm khảm bà. Tôi cảm nhận được sự trầm tư ấy, nặng trĩu và im lặng, tựa như bầu không khí trước một cơn giông.
Căn phòng chỉ còn nghe thấy tiếng lửa than cháy lách tách. Cửa miệng mẹ tôi khép chặt, không một lời giải thích, không một lời an ủi nào được thốt ra. Sự im lặng của bà còn đáng sợ hơn bất kỳ lời cảnh báo nào. Nó như một tấm màn dày đặc buông xuống, ngăn cách tôi với sự thật mà bà đang ôm giữ. Tôi muốn hỏi, muốn phá vỡ khoảng không này, nhưng cổ họng lại nghẹn lại. Có lẽ ngay cả bà cũng chưa tìm được từ ngữ nào thích hợp, hoặc có lẽ, một khi đã nói ra, mọi chuyện sẽ không thể nào quay lại được nữa.
Rồi, như để tìm kiếm một điểm tựa trong chính sự bất an của mình, hoặc để che chắn cho tôi khỏi thứ gì đó vô hình đang đến gần, vòng tay của mẹ siết chặt lấy tôi. Bà ôm tôi vào lòng, một cái ôm mạnh mẽ đến nỗi hơi ấm từ cơ thể bà như thấm qua từng lớp vải, xua tan đi chút hơi lạnh ban nãy. Gò má tôi áp vào vai áo vải thô của bà, ngửi thấy mùi xà phòng thảo mộc quen thuộc lẫn với mùi bánh ngọt. Trong cái ôm ấy, tôi cảm nhận được một sự bảo vệ mãnh liệt, nhưng đồng thời cũng là một lời từ biệt thầm lặng cho một thời kỳ yên bình sắp kết thúc. Trái tim bà đập thình thịch bên tai tôi, nhịp đập ấy nói lên nhiều điều hơn tất cả những ngôn từ có thể diễn đạt.