Thế là ông nội tôi có lý do để giữ bà lại. Ông ta nói với mọi người trong làng rằng người phụ nữ tâm thần này lại phát bệnh nặng, không thể đi đâu được. Và rồi, một hậu quả khác của tội ác hiện hình: bà mang thai. Chín tháng sau, trong đau đớn về thể xác lẫn tinh thần, bà sinh ra một đứa bé trai. Đứa bé ấy chính là Hứa Hoa Kiến, người đang ngồi kể câu chuyện này với cha tôi, bằng một giọng điệu mà tôi chưa từng nghe thấy bao giờ – một sự pha trộn của nỗi đau, sự phẫn nộ và một sự trống rỗng đã thành mãn tính.
Mùi ẩm mốc của căn nhà lá lẫn với mùi rượu nồng nặc từ hơi thở Triệu Hữu Tài xộc thẳng vào mũi tôi mỗi đêm. Ông ta gọi đó là “sự chăm sóc”. Cái cớ mị dân ấy được phát ra từ miệng kẻ đã đẩy mẹ con tôi vào địa ngục, giờ lại được dùng để nhét chúng tôi vào tay một gã đàn ông độc thân khác trong làng. Triệu Hữu Tài. Cái tên mang vọng tưởng về sự giàu có, nhưng thực chất chỉ là một con bạc thối nát. Tôi ôm con thơ, cảm nhận sự nhơ nhớp bám đầy trên từng thớ vải, trên từng mảng tường. Ý nghĩ duy nhất lặp đi lặp lại trong đầu tôi lúc ấy là phải trốn thoát. Phải đi, trước khi sự tỉnh táo vừa trở về này lại bị nhấn chìm trong vũng lầy.
Thế rồi, trời đã không cho tôi cơ hội ấy. Thay vào đó, nó giáng xuống một tai họa kinh hoàng, đến mức tiếng sét giữa trời quang cũng không thể sánh bằng. Mỏ đá ở cuối làng, nơi luôn vang lên tiếng đục đẽo ầm ĩ, đã sập xuống trong một đêm mưa như trút nước. Sáng hôm sau, người ta kéo lên từ đó, toàn thây không nguyên vẹn. Triệu Hữu Tài cũng nằm trong số ấy, khuôn mặt đã dập nát, thân thể vấy đầy bùn đất và máu khô. Làng xóm xôn xao, ai cũng bảo đó là tai nạn bất ngờ, là số trời. Trong lòng tôi trống rỗng, không một giọt nước mắt cho hắn, chỉ có một sự thôi thúc mạnh mẽ hơn gấp bội. Đây chính là lúc. Tôi quấn chặt đứa con nhỏ vào lòng, gom nhặt vài thứ lặt vặt còn dùng được, rồi lặng lẽ rời bỏ cái làng chết chóc này ngay trong đêm.
Bước chân vội vã đưa tới sở ủy ban thôn, nơi vẫn le lói ánh đèn dầu dù đã khuya. Một giọng nói quen thuộc, đầy vẻ khoái trá, vọng ra từ khe cửa đóng hờ. Chân tôi như dính chặt xuống đất. Tim đập thình thịch, tôi nép sát vào bức tường gạch mốc meo, lắng nghe. Từng mảnh ghép của câu chuyện rời rạc bấy lâu bỗng chốc khớp lại với nhau một cách ghê rợn. Hóa ra, cái chết của hàng chục con người kia không phải là “tai nạn”. Nó là một vụ thảm sát có chủ đích, được dàn dựng dưới chính tên của ưởng thôn Triệu Quốc Cường.
Nguyên nhân thì thật tầm thường và đê tiện. Triệu Hữu Tài, với thói nghiện cờ bạc không bỏ được, đã nợ nần chồng chất. Nhưng hắn ta lại nắm một thứ vũ khí: bằng chứng về những vụ ăn chia hối lộ giữa Quốc Cường và tên quản lý mỏ. Thế là, con bài nợ trở thành công cụ tống tiền. Hắếp, vòi vĩnh không ngừng. Sự tham lam và sợ hãi đã biến hai kẻ kia thành những con quỷ đói khát. Chúng quyết định dập tắt nguy cơ bằng cách dập tắt luôn cả mạng sống của người giữ chứng cứ, cùng với tất cả những nhân chứng tiềm tàng khác – những người thợ vô tội.
Tôi run lên, tay ôm con siết chặt. Trong đầu hiện lên hình ảnh những vết nứt trên vách núi mà vài người thợ từng xì xào bàn tán. Thì ra, Quốc Cường đã biết. Ông ta không những không báo cáo, còn sai người lấy cành lá tươi che đi những khe nứt ấy, như che giấu một vết thương đang rỉ máu trên thân thể quái vật. Rồi trời đổ mưa. Đúng quy định, mỏ phải đóng cửa, chỉ cần một người canh giữ. Nhưng tên quản lý mỏ, theo lệnh của chủ mưu, đã giữ toàn bộ công nhân ở lại làm ca đêm. Họ nghĩ mình đang kiếm thêm đồng lương, nào ngờ đang tự đào huyệt chôn mình. Tiếng núi lở ầm ầm trong đêm ấy, giờ tôi mới hiểu, nó là tiếng gầm thét của lòng tham và sự độc ác.
Kết cục thì, tên quản lý mỏ trực tiếp ra lệnh đã phải trả giá bằng bảy năm tù giam. Còn Triệu Quốc Cường, với bộ mặt đạo đức giả và những thủ đoạn che giấu khéo léo, vẫn vững chiếc ghế trưởng thôn, thậm chí còn được cho là người có công ổn định tình hình hậu tai nạn. Tôi đứng trong bóng tối, lạnh toát sống lưng. Sự thật đắng ngắt ấy tràn vào cổ họng, nghẹn ứ lại. Tôi nhìn về phía ngôi nhà mình vừa bỏ đi, rồi lại nhìn về phía dinh thự khang trang của Quốc Cường ở cuối làng. Một sự căm phẫn tột cùng trộn lẫn với nỗi khiếp sợ len lỏi trong từng mạch máu. Tôi khẽ đặt tay lên miệng đứa bé đang ngủ say trên ngực, quay lưng và bước đi thật nhanh vào màn đêm, mang theo một bí mật đẫm máu và nước mắt.
Tôi đứng đó, nhìn cha mình như hóa đá. Không khí trong căn phòng khách chật hẹp bỗng trở nên đặc quánh, ngột ngạt; mùi ẩm mốc của những bức tường cũ hòa với mùi nước trà đã nguội lạnh trên bàn. Tiếng thở của cha tôi, vốn nhẹ nhàng, giờ nghe nặng nề như đang kéo lê một khối sắt trong lồng ngực. Tất cả những gì tôi vừa nghe, từng chữ, từng câu, cứ như những nhát búa nện thẳng vào màng nhĩ, đập vỡ tan tành một bức chân dung đã được tô vẽ bằng sự kính trọng suốt bao nhiêu năm.
Ông nội tôi, trong ký ức thơ ấu của tôi, là một ông lão hiền hậu, đôi bàn tay nhăn nheo luôn vuốt ve tóc tôi, giọng nói trầm ấm kể những câu chuyện xưa cũ. Giờ đây, bức chân dung ấy vụn vỡ, để lộ ra một khuôn mặt khác – khuôn mặt của một kẻ vì lợi ích mà dẫm đạp lên sinh mạng của người khác. Cảm giác đầu tiên ập đến không phải là phẫn nộ, mà là một sự trống rỗng kinh khủng, như thể mặt đất dưới chân tôi bỗng chốc biến mất.
Triệu Cường, người đàn ông gầy gò với đôi mắt sâu hoắm, đã không kìm được nữa. Những giọt nước mắt chảy dài trên gò má khắc khổ của ông phải là nước mắt của sự yếu đuối, mà là của một nỗi đau đã bị nén chặt quá lâu, nay cuối cùng cũng tìm được lối thoát. Giọng lại,đứt quãng.
Anh ta nói nếu không có vụ sập mỏ kinh hoàng năm ấy, cha mẹ anh ta đã không chết một cách oan uổng như vậy. Anh ta đã không phải trở thành một đứa trẻ mồ côi, lớn lên trong sự thương hại và thiếu thốn. Biết bao gia đình khác cũng tan nát vì thảm kịch ấy, nhà cửa tiêu tan, hạnh phúc vỡ vụn. Cái chết của kẻ chủ mưu, liệu có đủ để xóa sạch tất cả tội lỗi, để khép lại những đau thương dai dẳng kéo dài hàng thập kỷ?
Hứa Hoa Kiến, người đàn ông đã kể cho chúng tôi nghe câu chuyện này, từ từ ngẩng đầu lên. Ánh mắt của anh ta đảo qua khuôn mặt tái mét của cha tôi, rồi dừng lại, lạnh lùng và chất chứa một sự mỉa mai khó tả.
Anh ta hỏi cha tôi, giọng điệu bình thản đến rợn người, rằng liệu giờ đây, sau khi đã biết toàn bộ sự thật đen tối ấy, cha tôi có còn muốn tìm kiếm, có còn cần đến những mảnh xương cốt cuối cùng của người đã gây ra thảm kịch ấy nữa hay không.
Cha tôi im lặng. Sự im lặng của ông nặng trĩu, đè nén cả căn phòng. Ông chỉ nhìn theo bóng lưng của hai người khách – Hứa Hoa Kiến và Triệu Cường – khi họ quay đi, bước ra khỏi cửa, rồi khuất dạng sau góc phố tối. Đôi mắt ông nhìn xa xăm, mơ hồ, như thể đang cố gắng ghép nối lại những mảnh vỡ của quá khứ, của lòng tin và của chính dòng họ mình. Ông không nói được gì, có lẽ vì không còn từ ngữ nào có thể diễn tả được sự hỗn độn trong lòng ông lúc này.
Sáng hôm sau, khi ánh bình minh đầu tiên lóe lên, rọi vào căn phòng vẫn còn ngập tràn không khí nặng nề của đêm qua, cha tôi đã quyết định. Ông gọi tôi dậy, khuôn mặt nghiêm nghị và đầy quyết tâm, dù đôi mắt còn đỏ hoe vì một đêm mất ngủ. Ông không giải thích nhiều, chỉ nói ngắn gọn rằng chúng tôi cần phải làm một việc. Rồi ông dẫn tôi đi, bước chân vững chãi hướng về phía trụ sở công an quận, nơi ánh sáng của công lý, dù muộn màng, có lẽ vẫn còn cơ hội được thắp lên.
Tôi lật từng trang nhật ký cũ kỹ, mùi giấy ẩm mốc hòa với mùi mực nhạt nhòa xộc thẳng vào mũi. Ngón tay tôi run nhẹ khi chạm vào những dòng chữ khắc nghiệt của ông nội. Sự thật, cuối cùng cũng lộ ra dưới ánh sáng của ngày hôm nay, không còn là lời đồn hay nỗi nghi ngờ mơ hồ trong gia đình nữa.
Hắn đã viết rất rõ ràng, từng chi tiết một, như thể là trí nhớ của mình. Vụ sập hầm mỏ năm ấy không phải là tai nạn. Đó là một vụ giết người hàng loạt được tính toán kỹ lưỡng, nhằm bịt đầu mối của những kẻ dám đòi công bằng. Và mẹ của Triệu Cường, bà Hứa Tú Nga ấy, bà không tự tìm đến cái chết trong tuyệt vọng. Trang nhật ký này ghi rành rành: bà đã thu thập đủ chứng cứ, định lên tiếng tố cáo tội ác của hắn. Thế là hắn, ông nội tôi, đã ra tay trước. Hắn dựng lên cảnh tượng một vụ tự tử, khéo léo đến mức, với kỹ thuật điều tra thô sơ thời đó, mọi người đều tin.
Tôi nhắm mắt lại, nhìn mặt hiền hậu của bà Hứa Tú Nga qua những tấm ảnh cũ. Lòng tôi se thắt lại, một nỗi xót xa lẫn phẫn uất trào dâng. Bà chết trong oan ức, còn kẻ giết bà lại sống những năm tháng sau đó trong nhung lụa, được con cháu tôn kính. Sự thật này, giờ đây, đã phơi bày trước ánh sáng. Dù ông nội tôi đã chết, không còn bị pháp luật trừng trị, nhưng những kẻ tay sai, những tên quản lý mỏ trực tiếp thi hành mệnh lệnh đen tối của hắn, đều đã phải trả giá. Bản án tử hình là kết cục không thể tránh khỏi cho tội ác của chúng.
Manh mối từ Hứa Hoa Kiến, người thất của bà, đã dẫn lối cho đội điều tra. Họ tìm thấy nơi an nghỉ cuối cùng của ông nội tôi, một nấm mồ vô danh nơi góc rừng hoang vắng. Hài cốt được đưa về, như một sự trả lại danh tính đầy chua chát. Hứa Hoa Kiến đã đem tro cốt mẹ mình đến an táng tại một nghĩa trang, nơi bà xứng đáng được yên nghỉ. Còn cha tôi, với vẻ mặt khó hiểu pha lẫn xấu hổ, đã lặng lẽ mang hài cốt ông nội đi chôn cất ở một ngọn núi xa xôi, hẻo lánh. Có lẽ đó là cách duy nhất ông có thể làm để giữ thể diện cho cái họ.
Kể từ ngày ấy, chúng tôi và Hứa Hoa Kiến chẳng còn gặp lại nhau. Ông ta vẫn là người giàu có bậc nhất thành phố, sống trong tháp ngà của riêng mình. Chỉ có tôi, kẻ nắm giữ bí mật cuối cùng này, mới biết rõ sự thật. Trong lúc dời mộ, tôi đã lén giữ lại một mảnh xương nhỏ từ hài cốt của bà Hứa Tú Nga. Tôi không làm thế vì sự ác độc hay ý đồ xấu xa nào. Trái lại, tôi đã tìm một huyệt đất phong thủy thật tốt, nơi có long mạch hội tụ, và âm thầm chôn nó xuống đó.
Trận pháp “nghịch thiên cải mệnh” mà ông nội tôi từng dùng để vơ vét tài lộc, để đè đầu cưỡi cổ người khác, giờ đây vẫn đang vận hành. Nhưng nguồn năng lượng ấy không còn phục vụ cho dòng họ chúng tôi nữa. Nó đang chuyển dịch, đang hướng về phía người phụ nữ tội nghiệp ấy, như một sự bù đắp muộn màng, một lời cầu nguyện thầm kíp ơn bà được siêu thoát. Vì vậy, cứ mỗi độ Thanh Minh, khi sương mờ phủ kín lối đi, tôi lại tìm đến nơi ấy, thắp lên một nén hương thơm. Khói hương cuộn lên, tan vào không trung mát lạnh, như mang theo những lời tôi chưa từng nói được. Tôi đứng đó, lặng lẽ, như một kẻ đồng lõa muộn màng cầu xin sự tha thứ.