Buổi tối, tôi trở về khu nhà trọ tập thể, nơi hơn chục người phụ nữ cùng chia sẻ một căn phòng lớn. Họ đều là những lao động nghèo, chất phác và tốt bụng. Một cô gái tên Xuân, ngủ ở giường cạnh tôi, thường hay hỏi han:
“Chị Lâm, trong bọc vải chị lúc nào cũng ôm ấp là vật quý à?”
“Là cha mẹ tôi.” Tôi khẽ đáp, giọng bình thản. “Tôi đang tìm một nơi yên tĩnh để các cụ an nghỉ.”
Xuân im lặng một lúc, rồi nắm tay tôi: “Chị không dễ dàng gì. Để em tìm giúp chị chỗ.”
Mấy tháng sau, Xuân dẫn tôi đến một triền đồi nhỏ phía sau làng. Nơi đó có một gốc cây dại xan nhiều nhánh. Tôitự tay đào đất, đặt hai hũ tro cốt xuống, rồi lấp từng nắm đất mịn lên trên. Gió đồng thổi qua, vi vu như tiếng thì thầm.
“Cha, mẹ. Con bất hiếu. Giờ con cho các cụ về nhà.”
Tôi quỳ xuống, cúi đầu ba lần. Trái tim như được trút bỏ một gánh nặng khổng lồ. Từ nay, tôi chỉ còn một mình và phải sống thật tốt.
Tôi bắt đầu dành dụm từng đồng. Công việc ở xưởng gạch chỉ đủ ăn; muốn đổi đời, chỉ có con đường học vấn. Tôi nghe nói ở thị trấn có mở lớp học tối cho người lớn. Tôi đăng ký ngay. Ban ngày làm lụng, ban đêm dưới ngọn đèn dầu leo lét, tôi lại cặm cụi với những con chữ, những phép tính. Kiến thức như một dòng nước mát, tưới tắm cho tâm hồn khô héo bao lâu nay.
Thỉnh thoảng, qua những người làm chung, tôi vẫn nghe được tin tức về họ. Một bác thợ cả nói rằng cháu trai bác từng phục vụ cùng đơn vị với Cố Minh Viễn. Nghe kể, sau khi tôi mất tích, anh ta như hóa đá. Thái Nhã Cầm bị anh ta đuổi về quê cải tạo, khổ sở lắm, có lần quay lại tìm nhưng bị người đuổi thẳng đi. Ở quê, tiếng xấu đồn xa. Cô ta bị mọi người xa lánh, sống cô độc.
Nghe đến đó, lòng tôi không có một gợn sóng. Quả báo nhãn tiền mà thôi.
Bác thợ còn nói Cố Minh Viễn giờ chỉ biết cắm đầu vào công việc và dạy dỗ hai đứa con. Vệ Quốc học hành rất giỏi, còn Vệ Hồng thì trầm tính hẳn đi. Chúng thường ra bờ sông, đứng trước một tấm bia không tên mà khóc. Anh ta cũng thường đứng đó, một mình, hàng giờ.
Tôi bình thản nghe, như nghe chuyện của người xa lạ. Nỗi đau của họ bây giờ, sao có thể bù đắp cho những năm tháng tôi sống trong địa ngục? Sự hối hận, đến khi mất đi rồi mới nhận ra, thì có còn ý nghĩa gì? Tôi không cần sự chuộc tội của họ. Tôi chỉ cần bản thân mình mạnh mẽ bước đi.
Rồi tin tức khôi phục kỳ thi đại học lan truyền như một cơn gió mạnh, thổi bùng lên hy vọng trong lòng vô số người. Trái tim tôi cũng rung lên những nhịp đập khẩn trương. Đây là cơ hội, là chiếc chìa khóa duy nhất có thể mở ra một tương lai khác. Nhưng khi đến điểm đăng ký, tôi mới chợt nhận ra một trở ngại khủng khiếp: tôi không có giấy tờ tùy thân. Hộ khẩu của tôi năm xưa theo chồng về quê, rồi lại bị gạch tên khi tôi ‘chết’ trên dòng sông ấy. Giờ đây, trong mắt thế giới này, Lâm Tĩnh có lẽ đã thực sự là một người chết.
Xuân thấy tôi thất thần, vội hỏi han. Nghe xong, cô gái trẻ vỗ tay: “Chị đừng lo! Anh họ em làm ở phòng hộ tịch thị trấn, để em thử hỏi giúp chị.”
Mộọại le lói. Tôi theo Xuân đến gặp người anh họ của cô ấy, lòng đầy bất an.