Đầu tôi đập mạnh xuống nền đất cứng, một mùi bụi khô và mốc meo xộc thẳng vào mũi. Tiếng khóc trẻ con ré lên chói tai hơn, vây quanh tôi như một vòng vây không lối thoát. Tôi cố gắng trườn người dậy, nhưng một lực nào đó ghì chặt lấy chân tôi. Trong khoảnh khắc mê man ấy, ý nghĩ duy nhất lóe lên trong đầu tôi không phải là đau đớn, mà là một sự tiếc nuối cay đắng. Tôi đã chậm một bước. Tôi đã không kịp chạy trốn khỏi cái làng quỷ quái này.
Chỉ mới lát trước thôi, tôi còn đang ở trong cái kho chứa đồ cũ mà bố gọi là phòng của tôi. Không khí trong đó ngột ngạt mùi ẩm mốc của vải cũ và rơm rạ. Từng hạt bụi lấp lánh trong vệt nắng xiên, như những con bọ nhỏ bé vô hồn. Tôi thu dọn đồ đạc một cách vội vã, tay run run. Một tấm chăn cũ sờn rách, bên trong gói vỏn vẹn ba bộ quần áo vải thô đã bạc màu, đó là toàn bộ tài sản của một đời sống mười tám năm. Rồi tôi quỳ xuống, dùng ngón tay khều từng viên gạch lỏng lẻo ở góc tường. Bên dưới là một chiếc hộp thiếc nhỏ hoen gỉ. Từng đồng hào, từng đồng xu tôi nhịn ăn sáng, nhịn mua cái kẹo bột, lén nhặt nhạnh từng đồng lẻ bố vứt đi, tất cả nằm gọn trong lòng bàn tay. Một trăm tám chục đồng. Nó nặng trịch, lạnh ngắt, nhưng lại là thứ duy nhất cho tôi chút hy vọng mỏng manh. Ít nhất, nó đủ để đưa tôi lên một chuyến xe bò ra khỏi cái làng heo hút này. Đến nơi khác rồi sẽ tính.
Tôi thở một hơi thật sâu, cố gắng dẹp bỏ nỗi sợ hãi đang rần rần trong ngực. Bố tôi, người đàn ông chỉ biết có công việc và những trận đòn, giờ đang ở đâu? Có lẽ lại say khướt trong quán rượu đầu làng. Cuộc đời tôi, từ nhỏ đến lớn, chẳng khác gì một ngày kéo dài. Ăn thì thức ăn thừa, mặc thì quần áo cũ, làm thì quần quật từ sáng đến tối. Tôi thậm chí chẳng còn nhớ nổi cảm giác được no bụng là thế nào. Mỗi ngày trôi qua đều giống hệt ngày hôm trước, ngột ngạt và tăm tối. Nhưng vụ việc chiều nay, cảnh tượng mấy gã đàn ông làng bị hành hạ dã man bên bờ hồ, đã phá vỡ hoàn toàn sự chịu đựng vô điều kiện của tôi. Một nỗi kinh hoàng nguyên thủy báo hiệu rằng: Ở lại, chỉ có chết.
Vì thế, tôi phải đi. Ngay lập tức.
Tôi ôm chặt gói đồ nhỏ, bước ra sân. Gió chiều thổi lạnh và mùi rơm rạ mục nát. Tôi định lao thẳng ra phía con đường mòn dẫn đến trạm xe. Nhưng tất cả đã muộn.
Một bầy trẻ con, có lẽ cả chục đứa, từ đâu ùa ra. Chúng không cười đùa mà gào khóc thất thanh. Tiếng khóc của chúng không giống tiếng khóc của trẻ con mà giống tiếng kêu của những con quạ đói. Chúng vây lấy tôi, những khuôn mặt nhỏ nhắn nhưng ánh mắt thì trống rỗng và ác ý. Tim tôi thót lại. Lẽ nào, cái nghi thức tàn độc mà chúng đã làm với những người đàn ông kia, giờ sẽ áp dụng lên tôi? Tôi cắn chặt răng, hàm răng nghiến vào nhau đến mức đau buốt. Tôi cố gắng xô đẩy, tìm một khe hở để chạy. Nhưng chúng quá đông, và một sức mạnh vô hình nào đó, có lẽ là nỗi sợ hãi tột cùng, đã làm chân tay tôi cứng đờ.
Rồi một cú đẩy mạnh từ phía sau. Tôi không biết là ai,hay là cái gì. Cả người tôi mất thăng bằng, mọi thứ trước mắt quay cuồng. Bầu trời xám xịt, những cành cây khẳng khiu, những khuôn mặt trẻ con méo mó… tất cả hòa vào một mảng hỗn độn. Rồi một tối sầm.
Tôi ngã sấp mặt xuống đất. Cát đất mịn mịn dính vào môi, vào miệng. Mùi tanh của đất ẩm và mùi ngọt lợ của máu từ trong khoang miệng tôi tỏa ra. Tiếng khóc vẫn vang lên không ngớt, nhưng dường như đã xa dần, chỉ còn là thứ âm thanh ù ù bên tai. Ý thức cuối cùng còn sót lại trong tôi là sự cam chịu pha lẫn phẫn uất. Tôi đã cố gắng rồi. Nhưng có vẻ như số phận của tôi, từ lúc sinh ra, đã bị trói chặt vào mảnh đất đen đúa và đầy ám ảnh này.
Mùi cơm gạo mới thơm nồng, hòa lẫn mùi mỡ hành phi vàng ruộm, đánh thức tôi khỏi một giấc ngủ dài mê man. Tôi mở mắt, trần nhà quen thuộc hiện ra trong ánh hoàng hôn tắt dần lửng lửng. Một cảm giác kỳ lạ xâm chiếm: tôi đang nằm trên chính chiếc giường gỗ của mình. Trí nhớ ùa về như một dòng nước lạnh – cảnh tượng cuối cùng trước khi mất ý thức là mặt hồ đen ngòm và bóng người lảo đảo. Lòng tôi thắt lại. Tại sao? Sao tôi lại ở đây? Và mùi cơm thơm phức kia, nó đến từ đâu trong căn nhà vốn lặng lẽ và ảm đạm suốt những ngày qua?
Tôi phải tự nhủ đi nhủ lại nhiều lần, những ngón tay bấu chặt vào mép chăn, mới có đủ dũng khí trườn người xuống giường. Bước chân qua ngưỡng cửa phòng, khung cảnh ngoài sân khiến tôi dừng lại, tim đập thình thịch. Trời đã tối hẳn, nhưng khoảng sân nhỏ lại rực rỡ ánh nến. Một chiếc bàn lớn được kê ra, bày biện la liệt những món ăn tôi chưa từng thấy mẹ và chị nấu bao giờ: nào gà luộc nguyên con, nào bát thịt kho đầy ắp, nào đĩa xào bóng mỡ. Mẹ và chị vẫn hối hả ra vào nhà bếp. Tiếng xèo xèo và hơi nóng vẫn bốc lên nghi ngút.
Nhưng tất cả sự phong phú ấy không thể nào át đi bầu không khí lạnh lẽo, âm u tỏa ra từ chính giữa bàn tiệc. Những ngọn nến trắng cắm trong những chiếc đĩa sứ lập thành một vòng tròn khép kín. Ánh lửa nhảy múa một cách kỳ quái. Và ngồi trong vòng tròn nến ấy, đối diện thẳng với cửa ra vào, là một bóng người. Dưới ánh nến bập bùng, tôi nhìn rõ làn da nhăn nheo như vỏ cây khô và khuôn mặt hốc hác, đôi mắt sâu hoắm. Thím Lan. Chính là thím.
Một tiếng thở hổn hển bật ra, tôi vội dùng cả hai tay bịt chặt lấy miệng mình, kìm nén một tiếng kêu sắp bật ra. Nhưng đã muộn. Từ trong bếp, đôi mắt của mẹ đã bắt được động tĩnh của tôi. Bà đang cầm đôi đũa cả xào nấu, nhưng lập tức buông xuống. Bà bước ra, từng bước một, chậm rãi và nặng nề như đang bước qua một con suối cạn đầy đá. Những hình ảnh kinh hoàng lại ùa về, chồng chất lên hình ảnh người mẹ đang tiến về phía tôi lúc này: bà ta đứng giữa mặt hồ tĩnh lặng, gương mặt biến dạng vì thù hận, bàn tay gầy guộc cứa từng nhát, đâm từng nhát sâu hoắm vào bụng bố. Bụng bố phồng lên, trương ra một cách khủng khiếp.
Một câu hỏi xoáy sâu vào tâm trí, lạnh toát sống lưng. Giờ đây, liệu có phải đến lượt tôi?
Tôi đã hét lên, tiếng kêu xé toạc không khí ngột ngạt nhỏ, nhưng đôi chân lại bất lực lùi về phía sau. "Mẹ ơi, mẹ! Con là Thắng Nam mà!"
Mỗi bước lùi là một nhịp tim đập loạn xạ, đập thình thịch trong lồng ngực. Lưng tôi chạm phải cánh cửa gỗ cũ kỹ, phát ra một âm thanh khô khốc, cắt đứt mọi lối thoát. Tôi như con thú nhỏ bị dồn vào chân tường, chỉ còn biết nhìn người phụ nữ đang tiến lại gần.
Mùi khói bếp và hương nước mắm thoang thoảng trong không gian dường như đặc quánh lại. Bà đến thật gần, khuôn mặt in hằn những nếp nhăn của thời gian và nhọc nhằn, giờ chỉ cách tôi một gang tay. Hơi thở của bà, mùi trầu cay nhẹ phả ra, khiến tôi nín thở. Bàn tay gầy guộc, chai sạn vì một đời lam lũ của bà từ từ giơ lên. Tôi nhắm nghiền mắt lại, cơ thể căng cứng chờ đợi một cú tát, một sự trừng phạt quen thuộc nào đó.
Nhưng không. Chỉ có một cái chạm nhẹ nhàng, thậm chí run rẩy, vuốt lên gò má tôi. Làn da thô ráp nhưng ấm áp ấy khiến tôi giật mình mở mắt. Ánh mắt của mẹ, thứ ánh mắt tôi từng quen với sự lạnh lùng hoặc giận dữ, giờ đã là một thứ gì đó khác. Nó ướt át, mềm yếu và đầy xót xa. Giọng bà nghẹn lại, vỡ ra thành từng mảnh: "Con gái à, những nỗi khổ rồi!"
Câu nói ấy như một gáo nước lạnh dội thẳng vào tâm trí đang hỗn loạn của tôi. Tôi hoàn toàn bối rối. Mọi logic, mọi ký ức về một người mẹ khắc nghiệt chỉ biết trách móc vì tôi không phải là con trai dường như đang lung lay. Lúc ấy, chị cả bước ra từ góc bếp, trên tay là một đĩa táo chiên vàng ruộm còn bốc khói nghi ngút. Chị không nói gì, chỉ nhẹ nhàng chọn một miếng to nhất, đưa tận tay vào miệng tôi. Vị ngọt thanh, chua nhẹ và hơi nóng lan tỏa trên đầu lưỡi, một cảm giác thật đến mức khó tin.
Tôi lặng lẽ quan sát họ - người mẹ và người chị của mình. Không có dấu hiệu nào của sự giả tạo hay bị điều khiển. Họ vẫn là họ, với những cử chỉ quen thuộc, chỉ có điều, thứ tình cảm tỏa ra từ họ giờ đây khác hẳn. Nó ấm áp, chân thành và tràn ngập một nỗi niềm gì đó chất chứa tựa như nước trong chiếc giếng làng sắp tràn miệng. Hình ảnh người mẹ năm xưa luôn miệng than "phận gái", người chị luôn dặn tôi phải biết thân phận, dường như đang tan biến trong làn khói thơm phức từ đĩa táo chiên. Một câu hỏi lớn dội lên trong đầu tôi, lấp đầy mọi ngóc ngách: Rốt cuộc chuyện gì đang xảy ra ở đây?
Chưa kịp tìm lời đáp, tôi đã bị kéo vào một vòng tay xiết chặt. Hơi ấm từ cơ thể gầy yếu của mẹ truyền sang, cùng với những tiếng nức nở nghẹn ngào nơi vai áo. Bà ôm tôi, như thể sợ tôi sẽ biến mất, và bắt đầu kể, giọng nói trầm đục, đứt quãng, như đang moi từ sâu thẳm ký ức một câu chuyện đau thương đã bị chôn vùi quá lâu.
"Con ạ," giọng mẹ tôi rất nhỏ, như tiếng gió thổi, "kẻ ác lớn nhất cái làng ta ngày ấy, không phải ma quỷ nào ngoài đồng, mà chính là lão trưởng làng."
Bà ngừng lại một chút, hít một hơi thật sâu, như để lấy dũng khí. Ánh đèn dầu leo lét chiếu bóng bà lên vách tường, in hình một bóng người co ro.
"Hắn ta, cái lão già với bộ râu dê và đôi mắt ti hí ấy, là hiện thân của những hủ tục cổ hủ nhất. Trong lòng hắn, đàn ông là trời, là cột đá chống đỡ cả căn nhà. Còn đàn bà con gái..."
Mẹ tôi thở dài, nắm chặt tay tôi: "Hắn từng nói, ngay giữa đình làng, trước mặt cả trăm con người: 'Đàn bà là cái thứ gì?'' Chẳng qua chỉ là tôi tớ trong nhà, là cái máy để đẻ ối dõi, chỉ vậy mà thôi. Chúng biết làm được trò trống gì ngoài việc ngốn gạo của nhà, hoặc làm thú tiêu khiển cho đàn ông lúc nhàn rỗi?'"
Từng lời, từng chữ như những nhát dao cứa vào không khí. Mẹ tôi kể tiếp, giọng đầy phẫn uất và đau đớn: "Cái làng hẻo lánh, nghèo khó và ít chữ của chúng ta, dưới cái bóng độc ác và sự dẫn dắt lệch lạc của hắn, đã dần dần biến chất. Nó trở thành một mảnh đất mà ở đó, sự ra đời của một bé gái bị coi như một điềm gở."
Mùi hương của khói hương trầm quyện với vị mặn chát của nước mắt vẫn còn đọng trên khóe miệng tôi. Tôi ngồi bệt trên nền đất lạnh ngắt, hai bàn tay nắm chặt đến mức móng tay cắm sâu vào da thịt, để cảm giác đau nhói ấy át đi câu chuyện kinh hoàng vừa nghe được. Chị gái tôi, người đang run rẩy, kể lại mọi chuyện thì thào như sợ ai đó đang rình nghe. Giọng chị đứt quãng, đầy những khoảng im lặng đáng sợ hơn cả lời nói.
Chị bảo thím Lan chết rồi. Cái chết ấy không phải là sự kết thúc êm đềm.
Tôi nhắm mắt lại, cố hình ảnh mà chị miêu tả. Không phải hình ảnh, mà trước tiên là những âm thanh. Tiếng nước Hồ Cầu Con òng ọc, lạnh buốt xuyêịt. Tiếút, tiếng cười nhạo của đám đàn ông vang lên trong đêm tối, hòa lẫn với tiếng khóc than yếu ớt đã tắt lịm dần. Rồi đến cái im lặng chết chóc sau cùng. Oán khí từ người đàn bà tội nghiệp ấy, chị nói, nặng nề đến mức có thể cảm nhận được như một lớp sương mù lạnh giá vấn vương ở cổng làng mỗi đêm. Thím chết đi mà đôi mắt vẫn mở trừng trừng, nhìn thẳng vào cái làng quái đản này, nơi những đứa con gái vừa chào đời đã bị coi như rác rưởi, bị vứt bỏ không thương tiếc trên gò tha ma.
Chị tôi hít một hơi thật sâu, như để lấy can đảm. Ánh mắt chị lướt qua cửa sổ, nơi bóng đêm đang dần buông xuống, rồi. Giọng chị trở nên khẩn trương, gấp gáp hơn.
Thím Lan đã trở lại. Không phải bằng xương bằng thịt, mà bằng những giấc mơ. Chị kể, thím hiện về trong giấc ngủ của những người phụ nữ trong làng, những người cùng cảnh ngộ, những người từng ôm con gái mới sinh mà lòng đau như cắt. Thím không hề dữ tợn như ma quỷ trong truyện kể. Trong mơ, thím vẫn với khuôn mặt phúc hậu ngày xưa, chỉ có đôi mắt là sâu thẳm một nỗi oán hận không nguôi. Thím thì thầm một kế hoạch. Oan có đầu, nợ có chủ. Những kẻ đã gây ra tội ác, những kẻ đã trực tiếp hoặc gián tiếp khiến bao đứa trẻ gái chết oan, khiến bao người mẹ đau khổ, phải trả giá. Và cách trả giá, chị tôi nói tiếp, giọng nhỏ dần như sợ hãi chính những lời mình thốt ra, là thông qua một vở kịch.
Một vở kịch mà tất cả phụ nữ trong làng sẽ cùng diễn. Họ sẽ giả vờ tin vào một điều nhảm nhí mà đàn ông trong làng hằng mong mỏi: tắm tiên cầu con. Họ sẽ cùng nhau xuống hồ, dưới ánh trăng, và làm những nghi thức cầu xin thần. Đó là cái bẫy. Một cái bẫy ngọt ngào, được dựng lên từ chính sự mê tín và tham vọng nối dõi của những kẻ đàn ông độc ác. Họ sẽ tin vào điều đó, vì họ khao khát có con trai đến điên cuồng. Và khi họ tin, khi họ buông lỏng cảnh giác, thì cũng là lúc oán hận chất chồng bao năm của những người phụ nữ được dịp bùng lên.
Tôi nghe mà lòng se thắt lại. Không phải vì sợ hãi, mà vì một nỗi xót xa mênh mông. Cái làng này đã hủy hoại bao nhiêu bỏng, đã đày đọa bao nhiêu thân phận đàn bà, để rồi giờ đây, chính những nỗi đau ấy đang quay lại đòi nợ. Mùi hương hoa nhài thoang thoảng từ bụi cây ngoài vườn bay vào, thứ hương thơm dịu dàng ấy giờ ngửi thấy mà lòng thêm chua xót. Cơn gió đêm lùửa, mang theo hơi thở lạnh giá của đầm lầy và gò tha ma phía xa.
Chị gái tôi nắm lấy tay tôi. Bàn tay chị lạnh ngắt và ẩm ướt vì mồ hôi. Chị nhìn tôi, trong mắt là sự giằng xé giữa nỗi sợ và một sự quyết tâm kỳ lạ. Cả đời chị, cũng như bao cô gái khác, sống trong sự sợ hãi triền miên. Sợ sinh con gái. Sợ bị hành hạ. Sợ cái chết thảm như thím Lan. Nhưng giờ, có lẽ sợ hãi đã chạm đến đáy và biến thành thứ gì đó khác. Thành sự phản kháng. Vở kịch "Tắm tiên cầu con" sắp diễn ra, và tôi biết nó sẽ không chỉ là một nghi thức cầu xin. Nó sẽ là khởi đầu cho một màn trả thù được dàn dựng công phu, lấy điều mê tín làm bình phong, lấy sự nhẫn nhịn làm vũ khí. Và tôi, dù chỉ là một đứa trẻ nghe lỏm được câu chuyện, cũng cảm thấy trái tim mình đập thình thịch theo nhịp của một sự thay đổi tăm tối và không thể đảo ngược.
Tiếng kêu quái dị vang lên từ phía đầu làng, xé toạc màn đêm yên tĩnh. Ú à... ú à... Nó không giống bất cứ thứ âm thanh nào tôi từng nghe, vừa trầm đục vừa the thé, như tiếng người cố bắt chước loài chim mà chẳng ra hình thù gì. Mẹ tôi và chị cả đồng loạt đứng bật dậy, bát đũa trên tay rơi xuống đất vỡ tan. Sắc mặt hai người tái nhợt, đôi mắt mở to đầy kinh hãi.
“Bọn trộm mộ! Chúng nó tới thật rồi!”
Giọng mẹ tôi run rẩy, đứt quãng. Còn tôi, trong khoảnh khắc ấy, đầu óc trống rỗng. Hai từ “trộm mộ” đập vào màng nhĩ, xoáy sâu vào ký ức. Rồi tất cả ùa về. Lão trưởng làng. Hắn ta chưa chết. Hắn đã lẩn trốn đâu đó và giờ đây, hắn dẫn theo lũ quỷ dữ này trở về. Mối liên hệ giữa hắn với bọn đào mồ cuỗm xác chợt hiện ra rõ mồn một trong đầu tôi. Vụ mua hài cốt đứa trẻ trai đầu tiên ấy, chẳng phải chính tay hắn đã dàn xếp, móc nối với chúng sao? Một cơn lạnh buốt chạy dọc sống lưng. Hắn dụ chúng về đây để làm gì? Phải chăng là một sự trả thù? Hay một âm mưu đen tối nào đó còn kinh khủng hơn thế?
Chỉ cách đó chưa đầy một khắc, chúng tôi vẫn đang ngồi quanh mâm cơm tối. Bữa cơm diễn ra trò chuyện ngắn ngủi mà nặng trĩu. Mẹ tôi đã hỏi tôi về Hồ Cầu Con, về những thứ kỳ dị tôi nhìn thấy. Tôi gật đầu, không giấu giếm. Và rồi, một vòng tay ôm chặt từ mẹ, từ chị,siết lấy tôi. Hơi ấm của họ truyền qua lớp áo, xua tan chút hơi lạnh cuối ngày còn bám trên da thịt. “Khổ con rồi, không sợ sao được!” – giọng mẹ nghẹn lại. Chị cả thì thì thào bên tai, giải thích cho sự nhẹ nhàng mà thím Lan dành cho tôi trong buổi tắm hồ, rằng chỉ cho tôi đứng. Lòng tôi chợt thắt lại. Một cảm giác ở sống mũi và mắt tôi đỏ lên chỉ trong tích tắc. Tại sao ư? Có quá nhiều thứ để cảm thấy tủi thân, cảm thấy biết ơn và cả một nỗi bất an mơ hồ về những gì sắp xảy đến.